Kiracınız bu iş için izin alabilir mi?
Alamaz; turizm amaçlı kısa süreli kiralama izni evin sahibine verilir, kiracıya verilmez.
Mal sahibinden uzun süreli kira sözleşmesiyle kiralanan bir konut için kiracının turizm amaçlı kiralama izni başvurusunda bulunması mümkün değildir.
Kira tarafında da durum benzer. Konut kiralarında kiracı, ev sahibinin yazılı rızası olmadan evi başkasına kiralayamaz, kullanım hakkını da devredemez. Moda'daki dairenizde siz bilmeden bavullu misafirler ücret karşılığı ağırlanıyorsa sizin onayınız yok, olması gereken izin de zaten alınamaz. Size gereken, bunu tarihli kayıtlarla görmektir; aşağıda kendi yapabileceklerinizi ve bizim sokaktan neye baktığımızı bulursunuz.
Dairenizde izinli bir kiralama olabilir mi?
Siz başvurmadıysanız ve komşularınız oy vermediyse olamaz. Apartmandaki bir daire için izin, binadaki konut niteliğindeki tüm bağımsız bölümlerin maliklerinin oy birliğiyle aldığı, noter onaylı karara bağlıdır. Kapıya bakın: izinli konutların girişinde Bakanlık plaketi bulunur.
İlanda bir izin belgesi numarası görüyorsanız onu Kültür ve Turizm Bakanlığının izinli konutlar listesinde aratın. Listede belge sahibi, il, ilçe ve adres görünür; daireniz orada yoksa numara başka bir konuta aittir. Konutun tanıtıldığı her ilanda izin belgesi numarasının yer alması 10 Ekim 2025'ten bu yana zorunludur. İzinsiz kiralamaya her konut için ayrı idari para cezası öngörülüyor.
İlanı bulmak ve kaydetmek sizin işiniz
Dışarıdan bir gözleme başvurmadan önce, dosyanın en sağlam parçasını kendiniz çıkarabilirsiniz.
- İlanı arayın. Kısa süreli kiralama ilanı yayımlayan sitelerde "Moda", "Moda iskelesi", "tramvay", "Yoğurtçu Parkı" gibi sözcüklerle arama yapın. Daireyi eşyalı verdiyseniz kendi koltuğunuzu, perdenizi, pencereden görünen manzarayı fotoğraflarda tanırsınız. Elinizdeki eski bir daire fotoğrafıyla ters görsel arama da yapabilirsiniz.
- Bulduğunuzu kaydedin. İlanın sayfasını adres çubuğu ve tarih görünecek biçimde ekran görüntüsüyle saklayın; takvimdeki dolu günleri, misafir yorumlarını ve yorum tarihlerini de ayrı ayrı kaydedin.
- Yönetim ve komşularla konuşun. Bunu kendi adınıza, açıkça yapın. Komşuların gördükleri gelişleri gün ve saatiyle not etmesi, "her hafta biri geliyor" gibi genel bir şikâyetten çok daha değerlidir.
- Kiracıyla konuşmadan önce avukatınıza gidin. Konuyu erken açmak, ilanın bir gecede kalkmasına ve elinizdeki tek kaydın kaybolmasına yol açabilir.
Ortak alanlara kendiniz kamera yerleştirmeyin. Apartmanın girişi ve merdivenleri yalnız size ait sayılmaz; bu adım çözmek istediğiniz sorunun yanına yeni bir tartışma ekler.
Moda'da özel dedektif sokaktan neyi kayda geçirir?
İlan, dairenin kiralığa çıkarıldığını gösterir. Dairenin gerçekten kısa süreli konaklamaya kullanıldığını ise kapının önündeki hareket gösterir; sokaktan yapılan gözlem bu ikinci parçayı tamamlar.
Kısa süreli misafir binaya ilk kez geldiği için kapının önünde birkaç dakika durabilir: anahtarı bekler, bir kutunun şifresini girer ya da onu karşılayan biriyle konuşur. Bunlar apartmanın içine adım atmadan görülen anlardır.
Sokaktan görülen başlıca işaretler şunlar:
- Farklı günlerde, her seferinde başka kişilerin bavulla gelip birkaç gün sonra yine bavulla çıkması.
- Gelişlerin cuma ve cumartesiye, ayrılışların pazar ve pazartesiye toplanması.
- Her yeni gelişte kapıda aynı kişinin karşılama yapması ya da girişe yakın bir yerde şifreli anahtar kutusu bulunması.
- İki konaklama arasında, elinde çarşaf ve havlu torbalarıyla gelip kısa süre sonra çıkan bir temizlik görevlisi.
Bunlardan biri görüldü diye hüküm verilmez; misafiri bol bir kiracı da olabilir. Asıl ağırlık, işaretlerin tekrar etmesinden ve ilan kayıtlarıyla aynı tarihlere denk gelmesinden gelir.
İlan gözlemi planlamaya da yarar. Giriş ve çıkış saatleri ile takvimdeki dolu ve boş günler hangi günlerde kapıya bakılacağını gösterir. Böylece saatlerce beklemek yerine gelişlerin beklendiği dar aralıklara bakarız. Moda'nın kısa ara sokaklarında bir köşede saatlerce durmak dikkat çeker; iyi zamanlanmış kısa bir bakış tutara da gereksiz saat eklemez.
Apartmanın girişini sokaktan gören bir noktada dururuz; apartmanın içine, merdivenlere ya da dairenin kapısına gitmeyiz. Misafirlerle de kiracıyla da konuşmayız. Not ettiğimiz şey dairenin kullanım düzenidir: hangi gün, saat kaçta, kaç kişinin bavulla geldiği, kapıyı kimin açtığı, kalışın kaç gün sürdüğü. Tek bir hafta sonunun yetip yetmeyeceği plana yazılır. Birden çok haftaya bakmanın yararı, "o hafta akrabalarım gelmişti" açıklamasının ilan takvimiyle karşılaştırılabilmesidir. Benzer işleri adres tespiti ve fiili ikamet sayfasında bulabilirsiniz.
Elinizdeki parçalar birbirini nasıl tamamlar?
Tek bir kayıt, kiracının açıklamasına karşı zayıf kalabilir. Aynı tarihlere denk gelen dört parça ise bir bütün oluşturur.
| Parça | Ortaya koyduğu | Zayıf yanı |
|---|---|---|
| İlanın tarihli ekran görüntüsü | Dairenin kısa süreli kiralığa çıkarıldığını | Kiracı ilanın eski ya da kullanılmamış olduğunu söyleyebilir |
| Takvim ve misafir yorumlarının tarihleri | Kiralamanın hangi dönemlerde yapıldığını | Yorumların hangi daireye ait olduğu tartışılabilir |
| Komşuların gün ve saatli notları | Gelişlerin sürekliliğini | Kişisel gözlemdir, ayrıntısı değişkendir |
| Sokaktan yapılan gözlemin notları | Belirli günlerde kapıda yaşananı, saatiyle | Ücret ödendiğini göstermez |
Kiracı başka bir şey söylerse
Kiracı "arkadaşlarım kalıyor" diyebilir. Ücretsiz misafir ağırlamak elbette kiralama sayılmaz. Ayrımı yapan ücrettir ve ücreti en açık gösteren de ilanın kendisidir: fiyatı, takvimi ve "ev sahibi" diye kiracınızın adını ya da fotoğrafını taşıyan profil. Sokak gözlemi bu ayrımı ilan olmadan yapamaz.
Kiracı daireden çoktan taşınmış ve evi bir tanıdığına bırakmış da olabilir. Kısa süreli kiralama yoktur ama kural aynıdır: yazılı rızanız olmadan kullanım hakkı başkasına devredilemez. Kapıdan her gün aynı, tanımadığınız kişilerin girip çıkması ve kiracının hiç görünmemesi bunu akla getirir.
Bir ihtimal de odaların ayrı ayrı, birbirini tanımayan kişilere verilmesidir. İzinli bir konutta bile odalar ayrı sözleşmelerle farklı kişilere kiralanamaz; kalışlar yüz günü aşıyorsa iş turizm izninin konusu olmaktan çıkar, ama yine onayınız olmadan yapılmış bir alt kiralamadır.
Üç ihtimalde de sokaktan görülecek şey aynıdır: kapıdan kimin, ne sıklıkla, ne kadar kalmak üzere girdiği. Bir gözlemin tutarını hangi kalemlerin belirlediğini ücret notunda, Kadıköy'de baktığımız öteki işleri Kadıköy'de özel dedektif sayfasında bulursunuz.
Dosyanın en kırılgan parçası ilanın kendisidir: konuyu kiracıya açtığınız gün değişebilir ya da yayından kalkabilir. O günden önce ilanı bir kez daha açın; takvimi, yorumları ve fiyatıyla birlikte tarihli olarak kaydedin.