Size anlatılanlar hangi yolla sınanır?
Evlilik öncesi araştırmada amaç, size anlatılanlardan kararınızı gerçekten etkileyecek olanları seçip her birini uygun yolla sınamaktır. Bir kısmını siz yaparsınız, bir kısmına özel dedektif olarak biz bakarız; aşağıdaki tablo kimin neyi yaptığını gösterir.
| Anlatılan | Sınama yolu | Kim yapar |
|---|---|---|
| "Daha önce evlenmedim" | Vukuatlı nüfus kayıt örneği, barkodu doğrulanarak | Aday alır, siz doğrularsınız |
| "Finans Merkezinde çalışıyorum" | Mesai başı ve bitiminde girişe dışarıdan bakış, kurumun açık kaynaktaki izi | Biz |
| "Ailemle Kayışdağı'nda oturuyorum" | Sabah ve akşam evin dışarıdan görülen kapısı | Biz |
| Bitirdiği okul, çalıştığı yerler | Adayın e-Devlet'ten verdiği barkodlu belgeler, açık kaynakta tarih uyumu | Aday ve siz; açık kaynağı biz |
| İnternette başlayan tanışma, uzak şehirde geçen yıllar | Fotoğrafların ve adın açık kaynakta tutarlılığı | Biz |
Araştırma istemeden önce kendi listenizi yapın. Size anlatılanları tek tek bir nota yazın ve her satırın yanına iki şey ekleyin: kimden ve ne zaman duydunuz, doğru çıkmazsa kararınız değişir mi? "Değişmez" yazdığınız satırları araştırmaya taşımayın. Geriye kalan iki üç satır için yukarıdaki tablodan yolu seçin. Neredeyse her satıra "değişir" yazıyorsanız sorun bir araştırmadan çok bir konuşmayla çözülebilir.
Önceki evlilik: belge nasıl istenir?
Evlenme ve boşanma nüfus kaydına işlenir. Örneği aday kendisi, e-Devlet'teki Nüfus Kayıt Örneği Belgesi Sorgulama hizmetinden barkodlu olarak alır; bu belge nüfus müdürlüğünden alınanla aynı değeri taşır. Bir kuruma gitmesi gerekmez.
Biçimi önemlidir. Kimlik bilgileri dışındaki bilgiler ancak açıkça istendiğinde belgeye yazılır; yalnız kimlik gösteren örnek sorunuzu cevaplamaz. Adaydan medeni hâli ve olayları da gösteren biçimi, halk arasındaki adıyla vukuatlı örneği isteyin. Kişi yirmi dört saatte yalnız bir belge oluşturabildiği için ilk denemede doğru biçimi seçmesi zaman kazandırır. Belgeyi PDF olarak isteyin.
Tarihe bakın. Örnek yüz seksen gün içinde kullanılmazsa geçersiz sayılır; aylar önce alınmış bir belge sonradan işlenen bir olayı göstermez.
Sonra doğrulayın: barkodu e-Devlet'in belge doğrulama sayfasına girin ya da mobil uygulamada karekodu okutun. Açılan asıl belgeyi size gönderilenle karşılaştırın; özellikle medeni hâl, olay satırları ve soyadı. Tek harf farkı bile konuşulması gereken bir şeydir.
Konuşmayı açmak en zor kısımdır. Aile büyükleri aracılığıyla, başkalarının önünde ya da tartışmanın ortasında istenen belge kırgınlık getirir. Gerginliğin olmadığı bir anda, yüz yüze deneyin: "Resmî işlere başlamadan ikimiz de kendi kayıtlarımızı birbirimize gösterelim mi?" Düğün masrafları başlamadan sormak da kolaylaştırır. Önce kendi belgenizi alın ve barkodunu bir kez açın; ne istediğinizi gergin bir anda bile tek cümleyle anlatırsınız.
Aday önceki bir evliliği kendisi anlatırsa konu belge olmaktan çıkar, neden daha önce söylenmediğine döner. Belge gösteriyor ama anlatmamışsa konuyu kırmadan açın. "Neden yalan söyledin" yerine "bunu bana neden anlatmadın" demek açıklama payı bırakır; ilk öfke geçmeden konuşmayın.
Belgenin göstermediklerine nasıl bakarız?
Nüfus kaydı yalnız kayda geçmiş olayları gösterir. Resmî olmayan birliktelik, süren bir ilişki, ayrı tutulan bir ev bu belgede yoktur. Belge temiz çıktıysa önceki evlilik için ayrıca para harcamanız gerekmez. Yardımımızın işe yaradığı üç durum var: aday belge vermiyorsa, somut bir duyum varsa ya da önceki evlilik sorusu işi, adresi ve ailesi hakkındaki başka tutarsızlıklarla birleşmişse.
Açık kaynakta bakılacak yer adayın ve çevresinin herkese açık bıraktığı izlerdir: kendi paylaşımları, adının geçtiği haberler, kurumun sayfasında yer alıp almadığı, kadın adaylarda önceki soyadıyla yapılan arama. Yalnız ad ve soyadla arama yanıltır. Her bulguyu doğum yılı, şehir, okul ya da yüzle ikinci bir noktadan eşleştirmeden adayın bilgisi diye yazmayız. Sahte profil ve kurum kaydı sorgusuyla çalışmıyoruz.
Bulgunun ne anlattığı bağlamıyla okunur. Eski bir düğün fotoğrafı adayın kendi düğünü olmayabilir; bir hesaptaki "eşim" sözü şaka olabilir. Elinize geçen raporda her bulgunun yanında bağlantısı, tarihi ve hangi soruyu cevaplayamadığı yazar; okurken neyin kesin, neyin soru işareti olduğunu görürsünüz. Aday internetten tanıştığınız biriyse internet tanışı ve sahte hesap sayfasından başlayın.
Söylenen iş yeri ve ev
Sahadaki soru nerede çalıştığı ve nerede oturduğudur; ikisinin de görülebilir bir sabahı ve akşamı vardır. Vardiyalı ya da evden çalışan biri her gün görünmez, bir gün görülmemesi eksik sayılmaz. Günleri adayın anlattığı düzene göre seçeriz.
Küçük yer bilgisi burada planı değiştirir. İstanbul Finans Merkezi Ataşehir'de sanılabilir, resmî adresi Ümraniye sınırındaki Finanskent Mahallesi'ndedir; bu yanlışlık yalan sayılmaz ama bakılacak yeri değiştirir. Adayın işi kendi şirketiyse firma ve ortak doğrulama adımları eklenir.
Somut bir duyum varsa, örneğin Kartal'da ayrı bir evi olduğu söyleniyorsa, yalnız o iddiaya bakarız. Sultanbeyli'de oturan ve her gün M5'i kullanan bir adayda bakılacak yer durak çıkışıdır; araçla gidip geliyorsa evden çıkış saati ve yönü yazılır. Kaç sabah ve akşama bakılacağı planda baştan yazılır; dedektif ücreti notu kalemleri gösterir.
Belgeyle cevaplanan soruya saha günü açmayız; böylece iş küçük kalır. Size anlatılanları yazıp bize gösterin, hangi satırın saha, hangisinin belge işi olduğunu aynı görüşmede ayıralım.
Tanışmanın üzerinden az zaman geçmişken para, borç ya da ortak yatırım konuşuluyorsa acele etmeyin, güvendiğiniz biriyle paylaşın; para gönderdiyseniz ya da tehdit alıyorsanız ilk adres polistir.